Home - Waarom vrouwenrechten belangrijk zijn

There is established and growing evidence that women's leadership in political decision-making processes improves them.

Un Women (2017)
Keniaanse vrouwen luisteren naar Sophia Adbi Noor (50), oprichtster van ActionAid’s partnerorganisatie Woman Kind Kenya en de eerste vrouw die deelnam aan het parlement in Noordoost-Kenia. © ActionAid
Vrouwenrechten vormen een zeer belangrijk onderdeel van ActionAid’s werk. Er is geen land ter wereld waar vrouwen niet worden achtergesteld. ActionAid vindt het onacceptabel dat de rechten van de helft van de wereldbevolking systematisch worden ondermijnd. Niet alleen omdat dat hun basisrecht is als mens, maar ook omdat er een sterk verband is tussen armoede en ongelijkheid en de uitsluiting van vrouwen. Zo zijn landen met een kleine ongelijkheid tussen mannen en vrouwen vaak rijkere landen. En landen waar meer dan 30 procent van het parlement bestaat uit vrouwen, zijn gelijkwaardiger en democratischer.
  • 70 %

    van de mensen die onder de armoedegrens leven, zijn vrouwen.

  • 10 %

    van het wereldwijde inkomen wordt door vrouwen verdiend, terwijl zij verantwoordelijk zijn voor 65 % van het werk.

  • 5

    vrouwen sterven elk uur door huiselijk geweld.

  • 22,8 %

    van alle nationale parlementariërs wereldwijd is vrouw.

Een vroege achterstand

Op veel plekken in de wereld hebben vrouwen en meisjes nog steeds te maken met ongelijkheid en discriminatie. Vanaf het moment dat ze geboren worden, worden meisjes nadelig behandeld ten opzichte van jongens. Meisjes hebben minder kans om naar school te gaan dan hun broers en wereldwijd treden miljoenen meisjes in het huwelijk als ze nog een kind zijn – vaak met oudere mannen.

Erkenning en inspraak

ActionAid vindt het belangrijk dat vrouwen zélf kunnen beslissen over lijf en leven. Nog te vaak worden vrouwen niet gehoord in beslissingen die ook hen aangaan: van huishouden tot dorpsraad tot nationale overheid – veelal bepalen mannen. Als gevolg daarvan sluit beleid en wetgeving vaak niet goed aan op de behoeften van vrouwen. Vrouwenrechten zeker stellen begint vaak met het zichtbaar maken van vrouwen en hun wensen, hun directe deelname aan de onderhandeltafel en meer vrouwelijk leiderschap.

Minder inkomen en inspraak over economische beslissingen

Ook tijdens hun werkende leven worden vrouwen achtergesteld. Van alle mensen die onder de armoedegrens van 1 dollar per dag leven, is 70 procent vrouw. Gemiddeld verdienen zij een kwart minder dan mannen. En hoewel vrouwen wereldwijd 65 procent van het werk verrichten, verdienen zij slechts 10 procent van het wereldwijde inkomen. Ze dragen ook de lasten van onbetaalde zorgtaken, waardoor ze bijna 2,5 keer meer werk doen dan mannen.

Geweld tegen vrouwen

ActionAid maakt zich ook zorgen over geweld tegen vrouwen. Uit een rapport van UN Women uit 2017 blijkt dat 2 op de 3 vrouwen wereldwijd in aanraking komt met geweld. Daarmee is het de meest voorkomende mensenrechtenschending.
Geweld kent vele verschijningsvormen. Het kan gaan om huiselijk geweld, verkrachting en meisjesbesnijdenis, waardoor vrouwen worden onderdrukt. Maar ook de angst voor geweld op straat die vrouwen beperkt in hun bewegingsvrijheid, waardoor ze bijvoorbeeld afzien van onderwijs of werk.

Vrouwenrechten in tijden van nood

Rampen hebben voor alle betrokkenen grote gevolgen, maar vrouwen zijn vaak extra kwetsbaar. Ze hebben minder toegang tot de geboden hulp en worden sneller slachtoffer van (seksueel) geweld.

Vrouwelijke leiders vormen een belangrijke sleutel bij noodhulp en wederopbouw, zo bleek bij eerdere rampen. Zij weten vaak het beste wat er nodig is, denken aan zaken waar vaak niet op gelet wordt (babyvoeding en maandverband) en zorgen dat de goederen eerlijk worden verdeeld. Ook als het gaat om conflictoplossing en het opschalen van publieke voorzieningen, zoals onderwijs en zorg, leveren vrouwen een positieve bijdrage. En, zeer belangrijk: doordat vrouwen de leiding nemen bij noodhulp, hebben ze ook na de ramp een sterkere positie in de samenleving. Dit draagt bij aan meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen.

Luijah uit Kenia coördineert de noodactie tijdens de droogte in haar land. © ActionAid

Vrouwenrechten zijn mensenrechten

Internationaal is vastgelegd dat iedereen gelijke rechten heeft, ongeacht sekse of afkomst. Daarbij is het belangrijk te realiseren dat specifieke groepen, waaronder vrouwen, specifieke behoeften en ervaringen hebben die niet over het hoofd mogen worden gezien. Daarom is specifieke aandacht voor vrouwenrechten belangrijk. Dit is onder andere vastgelegd in de conventie tegen discriminatie van vrouwen bij de VN (CEDAW).

Voorbeelden van fundamentele vrouwenrechtenkwesties zijn geweld tegen vrouwen, economische ongelijkheid (waaronder de salariskloof en onbetaalde zorgtaken), seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR, waaronder abortus), en de politieke vertegenwoordiging van vrouwen. Van oudsher is het stemrecht van vrouwen een kernthema van vrouwenorganisaties.

En mannen en jongens dan?

Mannen en jongens kunnen ook te maken krijgen met schendingen van hun rechten. Maar geweld door mannen tegen vrouwen komt verreweg het vaakst voor – en is de meest voorkomende mensenrechtenschending. Daarom richt ActionAid zich op vrouwenrechten.

Uiteraard moeten mannen en jongens worden betrokken om geweld tegen vrouwen en meisjes te stoppen, bijvoorbeeld door verandering van gedrag. En omdat vooral mannen machtsposities bekleden, zijn ze belangrijke bondgenoten in deze strijd. Mannen kunnen ook zeer zeker feminist zijn.

Vrouwenorganisaties werken al decennialang samen met mannen. Zij maken onderdeel uit van de strijd voor gelijke rechten. Maar vrouwen moeten aan het roer staan.

Jongens in Somaliland voeren campagne tegen meisjesbesnijdenis. © ActionAid

Dit doet ActionAid

  • ActionAid helpt vrouwen hun positie te versterken en gehoord te worden om hun rechten te waarborgen. We werken met vrouwen om te identificeren welke veranderen zij willen zien en denken mee hoe die te realiseren. Naast training over hun rechten en leiderschap werken we met de hele gemeenschap, inclusief de mannen, om de positie van vrouwen te versterken.

  • ActionAid voert campagne met vrouwen en meisjes uit de armste gebieden ter wereld om de grondoorzaken van armoede en ongelijkheid aan te pakken. Het ondersteunen van vrouwen en meisjes die hun rechten opeisen en hun gemeenschappen helpen aan de armoede te ontsnappen, is de meest effectieve manier om hun leven op lange termijn te verbeteren.

  • Onderwijs is de basis voor een betere toekomst en een eigen inkomen. Omdat met name meisjes hierin worden achtergesteld helpt ActionAid hen om naar school te gaan. Onze lokale partners creëren bij kinderen, ouders, lokale leiders en overheden meer begrip en mogelijkheden voor meisjesonderwijs. Bijvoorbeeld door het opzetten van Girls Clubs, campagnevoeren voor het afschaffen van schoolgeld en voor het vergroten van het gezinsinkomen. Onbetaalde zorgtaken van meisjes en vrouwen krijgen door onderzoek en actie van ActionAid steeds meer erkenning.

  • Op het platteland en in de steden organiseert ActionAid vrouwen in coöperaties of sociale ondernemingen om hun economische positie te verbeteren. Met gebundelde krachten staan vrouwen sterker bij belangrijke onderhandelingen, voor een beter loon in de fabrieken of voor het recht om land te bezitten en optimaal te gebruiken.
    Ook staat ActionAid dappere vrouwen bij die (grassroot) vrouwenorganisaties leiden.

En vrouwen in Nederland?

ActionAid erkent dat ook in Nederland de strijd voor verbetering van vrouwenrechten nog steeds actueel is. Hoewel onze focus primair op vrouwenrechten in ontwikkelingslanden ligt, staan wij volledig achter initiatieven en lokale organisaties die de positie van vrouwen in Nederland en Europa proberen te verbeteren.

Wij zetten ons in om de solidariteit tussen Nederlanders (vrouwen én mannen) en de vrouwen die wij wereldwijd helpen, te vergroten. We zijn van mening dat solidariteit essentieel is om een wereldwijde feministische beweging te creëren en positieve veranderingen in gang te zetten.

In 2017 nam ActionAid deel aan de Women's March in Amsterdam. © ActionAid

Steun onze campagne

Klik hier